فرهنگ لغت فروي
الف / آ
اَ : آب / a
آشگین : آستر لباس / aashgin
الاشگین : لباس برعکس / alaashgin
آسر : آستر / aaser
اکردو : بازکردن
ارگ : اره / arg
ادو : آب دوغ / adoo
اَهنج : آبیار / آب دهنده زمین کشاورزی / ahenj
اکش : آبکش / akash
اَگیشت : آبگوشت / agisht
انگُسر : انگشتر / angosar
اَر : ابر / ar
انگیر : انگور / angir
الو : بلند شو / alo
ازغال : زغال / ezghaal
آسووحت : خاکستر / asovaht
الگی : بر دار / algi
آروس : عروس / aarvas
اشتر : شتر / eshtar
اسار : افسار / asar
آیر : آتش / aayar
آینگ : آیینه / aayeng
ادیار : پیدا / adiyar
اجا : تمام / ajaa
اجا بی : تمام شد / ajaa bi
اَکنار : دستشویی / akonar
اَوشون : آویشن / aveshon
آ : آن / aa
اسبی : سفید / esbi
اروسی : دنپایی / کفش / نوعی کفش مخصوص / orossi
ارزو : ارزن / arzo
ارزون : ارزان / arzoon
ب
بته : درخت / botta
برشک یا برشگ : برگه نخل خرما / berashk یا berashg
باسکین : قسمتی از برگه نخل که تیغ دار است / baaskin
بیو : بیا / biu
بنگه : نگاه کن / benge
بفه : بخور / befa
باجون : بابا بزرگ / baajoon
بی بی : مادر بزرگ / bibi
بهوس : بخواب / bohvas
بیاکو : بینداز / biyakko
بگیه : بگو / begye
بشیه : رفته است / beshye
بزمجه : آفتاب پرست / bozmajja
باصوری : غارتگر / منتسب به رمضان خان باصری غارتگر معروف کویر / baasoori
بوم : بام / boom
بی یل : بیل / biyal
پ
په : پدر / pe
پی یا : پدرم / piyaa
پی یت : پدرت / piyat
پی یه : پدر او / piye
پرریو : پررو / بی حیا / porriv
پی : کشک / pi
پیسک : خرمای خشک / pisk
پین ترو : کشک تازه خشک نشده / pinetarroo
پیه : بید / paya
پله : پلو / pela
پس : پسر / pos
پس : بز / pass
پی یری : پریروز / piyari
پسردا : پس فردا / pasordaa
پسگرو : پرستو / pesgaroo
پالون : روانداز الاغ / paaloon
پیه : پایاب / paya
پروار : پروار / porvaar
پیره جه : پیرزن / piraje
پلنگ : پلنگ / peleng
پیل : پل / pil
پاتیل : کاسه مسی بزرگ / paatil
پشکل : فضله حیوانات / peshkel
پنجه : انگشت / penja
پیچ : الیاف دور درخت خرما / pich
پیوال : فضله انسان / peyvaal
پرگ : تاقچه / parg
پشگم : ایوان / peshgam
پشگم مووهر : ایوان بزرگ / peshgammoovahr
پیچو : پیچک / pichchoo
پِشت : پشت / pesht
پشت بوم : پشت بام / peshteboom
پِشتی : پشتی / peshti
پنجره : پنجره / penjera
ت
تا گرا : تقریباً / taagaraa
تا : تاغ نوعی درخت بیابانی / taa
ته : تو / ta
تاس : کاسه / وسیله اندازه گیری تقسیم آب کشاورزی / taas
تیج : تیز / tij
تیز بی یل : تیز بیل / tizbiyal
تیار : آماده / tayyaar
تیاره : هواپیما / tayyaare
توهورو : فاخته / tohoroo
تووره : شغال / tovara
تنجون : بند قنداق / tenjoon
تغرسه : تگرگ / tagharsa
تکه : بز نر بدون شاخ / takke
تأمون : تنبان / شلوار / tamoon
تغلی : گوسفند یک ساله پرواری / togholi
ته : تاب / ta
ته دایو : تاب دادن / tadaayo
ته وییو : تابیدن / taviyo
ته وش : تابش / tavesh
تغار : تاغار / taghaar
ترف : قره قروت / tarf
تفگ : سنگی که بر روی آن نان نوعی نان می پزند / نوعی نان / tafg
تنیر : تنور / tanir
تماشا : عروسی / tamashaa
تشته : محل تقسیم آب کشاورزی / میزان تقسیم آب / tashta
تلار : تالار / tollaar
تی یارزه : می ارزد / tiyarze
تی یهرون : تهران / tiyahroon
تأوه : تابه / tava
ج
جِ : زن / je
جه : جو / ja
جمخه : لحاف / jomakha
جوفون : خرمن / محل جمع کردن محصول درو شده / joofoon
جارو : جاروب / jaaroo
جراب : جوراب / joraab
جوو : جوی آب / joo
جلگه : جرگه / اجتماع بزرگان / jalge
جرنگو : جغجغه / jerengoo
جووه : جواب / پاسخ / joova
جانواج : جانماز / سجاده / jaanoovaj
جل : پارچه کهنه / joll
جعده : جاده / jada
جا : محل خواب / jaa
چ
چره : چراغ / chera
چارقد : روسری / chaarghad
چمچه : قاشق / chemcha
چنگال : چنگال / chengaal
چریک : جوجه / cherik
چبش : بز نر با شاخ / chabosh
چرخو : نوعی وسیله برای ریسیدن / charkhoo
چی زنی : چه می دانی / chi zeni
چر : آلت مردانه / chor
چره گا : فانوس / cheraga
چوو : چوب / choo
چفت : دکمه / choft
چربرو : آبدوزک / chorroo
چه : چاه / chah
چله : چلو / chela
چله گیشت : چلو گوشت / chelagisht
چی کری : چه کار می کنی / chikari
چم : چیز / chom
چارشه : چادر شب / chaarsha
چایر : چادر / chaayar
چلک : سله / chalak
ح
حرما : خرما / hormaa
حد : حوض / had
خ
خور : خبر / khavar
خا : خاک / khaa
خایه : آلت زنانه / khaaya
خره : مرز دو زمین کشاورزی / khara
خش : خوب / khash
خشمزه : خوشمزه / khashmazza
خشحال : خوشحال / khashhaal
خشگل : خوشگل / khashgel
د
دوال : دیوار / doovaal
دووحت : دختر / doovaht
درس : درست / deress
دهلیج : هشتی جلو در / دالانچه / dahlij
دویل : تنه درخت خرما / daviyal
دیرا : دارم / diraa
دیه : ده / diyah
دره : درو / dera
دند : زنبور / dand
درمنگ : نوعی درختچه بیابانی دارای خاصیت درمانی / derammeng
درو : دروغ / deroo
دزنی : می دانی / dezeni
دونگ : دانه / dong
دالون : دالان / daaloon
دشول : غده / doshvel
دوشه : دیشب / doosha
دیخور : شهر خور / daykhoor
ز
زوما : داماد / zomaa
زی : زود / zi
زگ : شکم / zog
زگی : شکمو / zogi
زرت – زرتس : صدای باد شکم / zert - zertas
ر
ری : روز / صبح / ri
ری : صورت / ri
ری یوی : روز / صبحگاه / riyavi
راسه رووه : اضهال / raasaroova
رووه : روده / roova
روش : روشن / roosh
ری یه : راه / riyah
رسو : رسن / ریسمان / rasso
رشتو : رشتن / reshto
رییو : چیدن / rayyo
رینما : رونما / rinama
ریج : ریش / rij
رواسگ : روباه / rovaasg
روو : روغن / ravo
رج : فضله بزغاله تازه متولد شده / rej
روک : ردیف / ردیف نان در تنور / rook
روکی : نوعی نان محلی / rookki
راف : بالاترین تاقچه که بزرگتر از تاقچه هم می باشد / raaf
رفتو : رفتن / rofto
س
سارق : سارق / تبره / saregh
سز : سبز / saz
سوحر : سرخ / soovahr
سگ : سنگ / seg
سرا : خانه / seraa
سزییه : سبزی خوردن / saziyah
سی یو : سیب / siyav
ساره : ستاره / saara
سی جه : سوزن / sije
سنده : فضله انسان و حیوان / sonda
سورما : سرما / sormaa
سورماریجو : شبنم / sormaarijoo
ش
شه : شب / sha
شیلم : شلغم / shilam
شیم : شام / shim
شوروا : نوعی آش / شوربا / shorvaa
شیو : شوهر / shiv
شمه : شما / shama
شه پره : خفاش / shapara
شه مونده : شب مانده / shamonda
ص
صابین : صابون / saabin
ض:
ع
عواف : خمیازه / avaaf
غ
غرنه : غوزه کلم / ghorna
غلیف : نوعی دیگ / نوعی نان که در این دیگ پخته میشود ghalyaf
غوچ : قوچ / ghooch
ف
فار : خواهر / faar
فاردو : خوردن / faardo
فروی : فرخی / farvi
فسفسو : نازنازی / fesfesoo
فرفرو : فرفره / ferferoo
فیسوک : افاده ای / fisook
فی : زمین کشاورزی / fi
ق:
ق : ماتحت / کون / ghe
قنی : کونی / gheni
قن : قند / ghan
قضه : مشت / ghaza
قنه : قبضه / ghanna
قنه : ته چیزی / ghena
قنچی : قند شکن / ghanchi
قایم : محکم / ghaayem
قایم : پنهان / ghaayem
قر : فضله انسان اضهال / gherr
قر : قبر / ghar
قرسون : قبرستان / gharesson
قرقه : مستعمل / ghergha
ک
کو : کجا / koo
کی : کیست / چه کسی / ki
کومی : کسی / kpmi
کوچیز : ملاقه / kovchiz
کیج : کفش / kiyaj
کری : نوعی خار / kari
کریه : بسیار شور / kerya
کتیو : کتاب / ketyav
کوه : کباب / kava
کوجه : کجا / kooje
کوز : محل نگهداری بزغاله / kooz
کوور : بز شش ماهه / koovar
کولار : بز یک ساله / kollaar
کتره : بچه سگ / kotra
کیچه : کوچه / kicha
کیه خویه : خواستگاری / kayakhaviya
کیه : انباری / اتاق تاریک / kaya
که : کاه / kah
کهره : میش یک ساله / kahra
کهدین : انبار کاه / kahdin
کسسو : زدن kosso
کلوو : خرمای نارس / خارک / keloo
کلوه : کلوخ خاک / kolvah
کیسگ : جیب / kisg
کوله : کلاه / kola
کله : ناقص / چیز معیوب در انسان / kola
کوکنجیل : نوعی گیاه هرز / kokanjil
کوشه : نوعی گیاه دانه دار روغنی / kovsha
کچیک : گنجشک / kochik
کچیکو : نوعی علف هرز / kochikkoo
کرگ : اجاق آتش هیزمی / kerg
کس : کوچک / kass
کپیک : ماسوره / kappik
کوشک : انتهای متصل به درخت نخل برگه خرما / kaveshk
کلندوون : شاه دانه / kalandoon
کلوزه : غوزه پنبه / kolooza
کنج : انتها / konj
کشون : دشت / keshoon
گ
گری : گریه / geri
گییو : رسیدن / gayyo
گوال : بار الاغ / gavaal
گنم : گندم / gonnam
گن : بوی بد / genn
گنی- گنهایه : نوعی فحش / genni - gennahaaya
گه : گاو / ga
گووه : گه / فضله انسان / goovah
گایم : بادام / gayem
گا : باد / gaa
گیوز : گردو / giyooz
گیس : بیست / gis
گورما : گرما / gormaa
گنده : جندق / genda
گوج : گوش / gooj
گیج : پنبه / gij
گشی : گرسنه / geshshi
گلسون : گلستان / golessoon
گچه : بچه / gachcha
گالچون : گهواره / gaalechchoon
گیرا : روشن / giraa
ل
له : لب / la
لرد : محل ظاهر شدن آب قنات / نام محلی در فرخی / lard
لوند : هیز / شهوت ران / lavand
لاجی : نیلی / لاجوردی / laaji
م
مشک : موش / moshk
ما : مادر / maa
می یهرشک : مورچه / miyahreshk
مگشک : نوعی گیاه خودرو / mogeshk
مزنگ : اصطلاحی برای آلت مردانه / mazang
مغس : مگس / maghas
مهیک : ماهی / mahik
مه : ماه / mah
ماسره : ماسوره / masra
میهمون : میهمان / miyahmoon
میج : میش / گوسفند / mij
می یح : میخ / miyah
مجموجو : مارمولک / mojmojoo
مو : من / mo
ماشو : الک / غرال / mashoo
ماکو : نوعی ماسوره / maakkoo
مَردَم : مردم / mardam
مردو : مردن / mardo
میونسرا : حیاط خانه / miyoonseraa
ممیز : آواز دادن / mamiz
مندلی : محمد علی / mandali
مزگه : مسجد / mazga
مووهر : مهر / moovahr
مهته : ماهتاب / mahta
مهتوی : مهتابی / mahtavi
ن
نازوک : گربه / nazook
نوویینگ : نمک / noviyang
نیینگ : مرغ / niyang
نرگه : گاو نر / narga
نوو : نو / noo
نوتر : تازه تر / nootar
نی : نیست / ni
نون : نان / noon
نواج : نماز / noovaaj
نیگووا : نمی خواهم / naygoovaa
نگی : نارس / nagay
نَی : نی / nay
ناخش : مریض / naakhash
و
هـ
هنی : بنشین / heni
هشتی : جلو در خانه / hashti
هرگوج : خرگوش / hargooj
هشگومبه : شکنبه / hashgomba
هنگ : انغوزه / heng
هوج : خوشه نخل / hooj
هوجکی : خوشه ای / hoojakki
هرما : خرما / hormaa
هجر : انجیر / hejjar
ی
یک : یک / yak